İçeriğe geç

Durak 3 · Yayın ve Makale

Hakeme Cevap Mektubu Nasıl Yazılır? Yapı ve Örnek Kalıp

  • Bölüm: Yayın ve Makale
  • Yazı 14 / 42
  • Son doğrulama:
Yayın ve Makale · Yazı 14 / 42%33 tamamlandı
Bu sayfada

Kısa yanıt

Cevap mektubu, revizyonun belgesidir. Editör ve hakemler, yorumlarının nasıl ele alındığını bu mektuptan görür. Yorumları aynen alıntılayın, her birine ayrı yanıt verin, metinde nerede ne değiştiğini belirtin; katılmadığınız noktada saygılı ve kanıta dayalı gerekçe sunun.

Mektubun genel yapısı

  1. Üst bilgi: Makale başlığı, makale numarası ve dergi adı.
  2. Editöre kısa teşekkür ve özet: Yapılan ana değişiklikleri iki-üç cümlede özetleyin.
  3. Hakem 1 / Hakem 2 / Editör bölümleri: Her bölümde yorumlar numaralı sırada yer alır.
  4. Kapanış: Yeniden değerlendirme isteği ve iletişim bilgisi.

Her yorum için kalıp

Her yorum aynı üç parçayla ele alınır:

  • Yorum: Hakemin ifadesini kendi görsel biçimiyle (ör. italik veya farklı renk) aynen verin.
  • Yanıt: Yorumu nasıl anladığınızı ve ne yaptığınızı yazın.
  • Değişiklik: Metinde yapılan değişikliğin yerini (bölüm, sayfa veya satır) ve gerekiyorsa yeni cümleyi belirtin.

Örnek kalıp:

  • Yorum 1.3: Örneklem büyüklüğünün gerekçesi belirtilmemiştir.
  • Yanıt: Haklısınız; örneklem büyüklüğü hesabını Yöntem bölümüne ekledik.
  • Değişiklik: Yöntem, "Örneklem" alt başlığı, ikinci paragraf.

Ton ve dil

  • İlk cümle yoruma teşekkür veya yorumu doğrulayan bir ifade olabilir; ancak her yorumda tekrar eden bir övgü kalıbı gereksizdir.
  • Eleştiriyi kişiselleştirmeyin; "Hakemin yanılgısı" yerine "Bu noktayı belirsiz bıraktığımız için açıklama ekledik" gibi bir dil seçin.
  • Kısa, kesin ve edilgen olmayan cümleler kurun.
  • Katılmadığınız yorumda önce yorumun amacını anladığınızı gösterin, ardından kanıtı verin.

Katılmadığınız yorumlar

  1. Yorumun gerekçesini doğru anladığınızdan emin olun.
  2. Kendi gerekçenizi veri, yöntem bilgisi veya kaynakla destekleyin.
  3. Mümkünse bir ara çözüm sunun: metne sınırlılık ekleyin, ifadeyi temkinli hâle getirin veya ek analizi ek materyale koyun.
  4. Gerekçeniz zayıfsa yorumu kabul etmek çoğu zaman daha verimlidir.

Yeni analiz ve veri

Hakemler ek analiz isteyebilir. Yeni analizi yaparken ilk planınıza ve istatistiksel analiz planınıza sadık kalın; analizleri sonradan seçerek sonuç aramayın. Sonuç değişirse özeti, bulguları ve tartışmayı güncelleyin. ICMJE'ye göre özet tam metinle tutarlı olmalıdır; yeni analiz özeti de etkiler. Raporlama kılavuzlarından eksik madde çıkarsa metni tamamlayın (raporlama kılavuzları).

Metin düzeyinde tutarlılık

  • Mektupta söylediğiniz her değişiklik metinde bulunmalı.
  • Satır ve sayfa numaraları son sürümle uyuşmalı.
  • Ortak yazarlar son mektubu ve metni onaylamalı; ICMJE'ye göre her yazar çalışmanın tüm bölümlerinden sorumludur.
  • Yapay zekâ ile dil düzenlemesi kullandıysanız bildirim politikasını (kapak mektubu ve teşekkür) güncel tutun.

Gönderimden önce kontrol listesi

  • Tüm yorumlar numaralandı ve yanıtlandı mı?
  • Her yanıtta metindeki konum belirtildi mi?
  • Katılınmayan yorumlarda gerekçe ve kanıt var mı?
  • Mektup ile temiz ve izli sürümler birbirini doğruluyor mu?
  • Süre içinde mi gönderiliyor?
  • Şekil, tablo ve ek dosyalar güncel mi?

Sonraki adımlar

Revizyon sürecinin genel çerçevesi için hakem değerlendirmesi ve revizyon yazısına bakın. Ret kararı gelirse makale reddedilirse ne yapılır yazısı yol gösterir. Süreç boyunca doçentlik hedefinizi puan hesaplayıcıyla izleyin.

Örnek iki yanıt

Kurgusal bir örnekle iki tür yanıtı gösterelim.

Katıldığınız yorum. Yorum: "Dışlama ölçütleri yeterince açıklanmamış." Yanıt: "Dışlama ölçütlerinin yetersiz anlatıldığına katılıyoruz. Yöntem bölümünün 'Katılımcılar' alt başlığına, dışlama ölçütlerini ve her ölçüt nedeniyle dışlanan kişi sayısını ekledik (sayfa 6, satır 12–18)."

Kısmen katıldığınız yorum. Yorum: "Çok değişkenli analizde ek değişkenler eklenmeli." Yanıt: "Önerinizi dikkate aldık. Önerilen değişkenlerden biri verimizde bulunduğu için modele ekledik; diğeri toplanmadığı için ekleyemedik ve bunu sınırlılıklar bölümüne yazdık (sayfa 14, satır 3–6). Sonuçlar ana bulguyu değiştirmedi."

Her iki yanıtta yorum onaylanıyor, yapılan iş açık yazılıyor ve metinde yer gösteriliyor.

Kaçınılacak yanıtlar

  • "Bu yorum yanlıştır." Bunun yerine gerekçeyi ve kanıtı yazın.
  • "Bu çalışmanın kapsamı dışındadır." Yalnızca tek başına yeterli değildir; neden kapsam dışı olduğunu açıklayın ve gerekirse sınırlılık olarak ekleyin.
  • "Metni değiştirdik." Nerede ve nasıl değiştirdiğinizi söylemeyen yanıt yetersizdir.

Çelişen hakem yorumları

İki hakem zıt öneride bulunuyorsa editöre durumu bildirin ve izlediğiniz yönü gerekçelendirin. Örneğin bir hakem özetin kısaltılmasını, diğeri ayrıntı eklenmesini isterse, derginin sözcük sınırını ve çalışmanın ihtiyacını göz önünde bulundurarak bir orta yol seçip bunu açıkça yazın.

Son okuma

Göndermeden önce mektubu yazarların tümüyle paylaşın. Mektupta yazdığınız bir taahhüdün (ör. yeni analiz) metinde gerçekten yapıldığını doğrulayın. Dil ve ton açısından mektubu birkaç saat bekleyip yeniden okuyun.

Mektubun biçimi

Mektubu okunaklı kılmak için yorumları ve yanıtları görsel olarak ayırın: yorumlar italik veya gri, yanıtlar normal metinle yazılabilir. Hakem bölümlerini başlıkla ayırın. Uzun tablolara gerek yoktur; numaralı liste yeterlidir. Dergi gönderim sisteminde ayrı yanıt alanı varsa mektubu oraya yapıştırmak yerine dosya olarak da yükleyin, yönerge hangisini istiyorsa onu izleyin.

Ek ipuçları

Hakem yorumlarını mektuba aktarırken metni değiştirmeyin; kısaltma gerekiyorsa bunu belirtin. Yanıtlarda "teşekkür ederiz" ifadesini her satırda tekrarlamak yerine, yalnızca gerçekten yol gösterici bir yorumda kullanın. Rakam veren yanıtlarda rakamın hangi tablo veya paragrafta bulunduğunu belirtin. Revizyonda yeni bir kaynak eklediyseniz kaynak numarasını yanıtta verin. Mektubun sonunda yapılan tüm değişikliklerin kısa bir özetini sunmak, editörün kararını kolaylaştırır.

Mektup şablonu için dikkat

Hazır şablonları olduğu gibi kullanmayın; her hakemin üslubu ve yorum yoğunluğu farklıdır. Yorum sayısı çok olduğunda yanıtları önem sırasına göre değil, hakemin verdiği sırayla yazın; böylece hakem kendi yorumunu kolay bulur. Ortak noktaları (örneğin iki hakemin aynı konuya işaret etmesi) bir yerde ayrıntılı yanıtlayıp diğerinde o yanıta atıf yapabilirsiniz. Bu yaklaşım mektubu kısaltır ve tutarlı kılar.

Kopyalanabilir iskelet: yanıt mektubu

Aşağıdaki iskeleti kendi dergi ve makalenize uyarlayın; köşeli parantezleri doldurun.

  • Sayın Editör ve Sayın Hakemler,
  • [Makale başlığı] (makale no: [no]) başlıklı çalışmamızın gözden geçirilmiş sürümünü sunuyoruz. Yorumlarınız makaleyi geliştirdi. Başlıca değişiklikler: [1) ... 2) ... 3) ...]. Metindeki değişiklikler [renk/işaret] ile gösterilmiştir.
  • Editör yorumları
  • Yorum E1: [aynen]
  • Yanıt: [...]
  • Değişiklik: [bölüm, sayfa, satır]
  • Hakem 1
  • Yorum 1.1: [aynen]
  • Yanıt: [...]
  • Değişiklik: [...]
  • Hakem 2
  • Yorum 2.1: [aynen]
  • Yanıt: [...]
  • Değişiklik: [...]
  • Yeniden değerlendirmeniz için teşekkür ederiz. Saygılarımızla, [sorumlu yazar adı, kurum, e-posta]

Kurgusal örnek: katılmadığınız bir yorum

Kurgusal yorum: "Çalışma, nedensel bir ilişki göstermelidir." Kurgusal yanıt: "Gözlemsel tasarımın nedensel çıkarıma sınırlı izin verdiği noktasına katılıyoruz. Bu nedenle özet ve sonuç bölümündeki 'neden olur' ifadelerini 'ilişkilidir' olarak değiştirdik ve nedensellik çıkarımının sınırlılığını Tartışma'nın son paragrafına ekledik (sayfa [x], satır [y]). Randomize bir tasarım bu çalışmanın verisiyle mümkün olmadığından ek bir analiz yapmadık." Bu yanıt yorumu reddetmez; kanıtın izin verdiği düzeyi gerekçelendirir.

Sık yapılan hatalar

  • Yorumları kendi cümlenizle yeniden yazıp hakemin ifadesini değiştirmek.
  • "Düzelttik" deyip metindeki yeri belirtmemek.
  • Mektupta söylenen değişikliği son metne işlememek.
  • Hakem kimliğini tahmin edip yanıtta ona atıf yapmak.
  • Ortak yazarlara göstermeden göndermek.

Bu sayfayı okuduktan sonra

  1. Yorum izleme çizelgenizi kurun (hakem değerlendirmesi ve revizyon).
  2. Yukarıdaki iskeleti doldurup yazarlarla paylaşın.
  3. Temiz ve izli sürümlerin mektupla tutarlı olduğunu kontrol ederek süre içinde yükleyin.
  4. Bu başlık, bilimsel makale nasıl yazılır yazısında anlatılan sürecin bir parçasıdır.
  5. Terimin kısa tanımı için sözlükteki hakemli dergi maddesine bakın.
  6. Bu başlıkla birlikte okunması yararlı bir soru: DOI numarası veya kabul yazısı yayımlanmış makale yerine geçer mi?

Sık sorulanlar

Mektup ne kadar uzun olmalı?

Uzunluk yorum sayısına bağlıdır. Her yoruma kısa ve net yanıt verin; gereksiz uzun savunmalardan kaçının.

Hakeme itiraz etmek riskli midir?

Gerekçe kanıta dayanıyor ve ton saygılıysa itiraz meşrudur. Yorumu görmezden gelmek ise editörü olumsuz etkileyebilir; yanıtsız bırakmayın.

Değişiklikleri metinde nasıl göstermeliyim?

Dergi hangi sürümü istiyorsa onu hazırlayın; genellikle değişiklik izli veya renkli işaretli sürüm ve temiz sürüm istenir. Yanıtlarda satır veya bölüm numarası verin.

Yeni analiz sonucu değişirse ne yapmalıyım?

Sonucu olduğu gibi raporlayın, özeti ve tartışmayı buna göre güncelleyin ve değişikliği mektupta açıkça belirtin.

Kaynaklar

  1. COPE — Core Practices(yeni sekmede açılır)Hakemlik, itiraz ve anlaşmazlık süreçleri ile veri ve raporlama standartları
  2. EQUATOR Network — Raporlama kılavuzları(yeni sekmede açılır)Raporlama kılavuzlarının eksik bilgiyi tamamlamada kullanımı
  3. ICMJE — Gönderime hazırlık(yeni sekmede açılır)Özetin tam metinle tutarlılığı; ek materyal ve bildirimler
  4. ICMJE — Yazarların ve katkıda bulunanların rolü(yeni sekmede açılır)Yazarların metnin tüm bölümlerinden sorumlu olması; yapay zekâ bildirimi

Son doğrulama:

Hata bildir

Bu sitedeki içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî görüş veya hukuki danışmanlık değildir. Bağlayıcı olan ÜAK ve YÖK'ün resmî metinleridir.