İçeriğe geç

Durak 3 · Yayın ve Makale

Bulgular Bölümü, Tablo ve Şekil Nasıl Hazırlanır?

  • Bölüm: Yayın ve Makale
  • Yazı 6 / 42
  • Son doğrulama:
Yayın ve Makale · Yazı 6 / 42%14 tamamlandı
Bu sayfada

Kısa yanıt

Bulgular bölümü, sonuçları metinde, tablolarda ve şekillerde mantıklı bir sırayla ve en önemli bulguyu önce vererek sunar; ICMJE metne tabloların tamamını yinelememeyi, yalnızca en önemli gözlemleri öne çıkarmayı ister. Yöntemde tanımladığınız tüm birincil ve ikincil sonuçların verisi bulgularda bulunmalıdır. Yüzdelerin yanında hesaplandıkları mutlak sayıları verin ve tahminleri güven aralığı gibi belirsizlik göstergeleriyle sunun.

Bulguları sıralayın

Aşağıdaki sıra çoğu klinik çalışma için işler:

  1. Katılımcı akışı. Kaç kişi değerlendirildi, kaçı dahil edildi, kaçı analiz edildi; dışlama nedenleri. Gözlemsel çalışmada STROBE her aşamadaki sayıların, dışlama nedenlerinin ve akış şeması kullanımının düşünülmesini ister; randomize çalışmada CONSORT 2025 akış şeması ister (CONSORT).
  2. Temel özellikler (Tablo 1). Demografik ve klinik özellikler; eksik veri sayıları (STROBE 14b); kohortta izlem süresi.
  3. Birincil sonuç. Ana soruya cevap veren bulgu, ham sayılar ve etki büyüklüğü, güven aralığıyla.
  4. İkincil sonuçlar. Yöntemde belirttiğiniz sırayla.
  5. Alt grup ve duyarlılık analizleri. Önceden planlanan ile keşfe yönelik olanları ayırın.
  6. Zararlar veya istenmeyen olaylar (girişimsel çalışmada).

ICMJE, yöntemde tanımlanan tüm birincil ve ikincil sonuçların verisinin verilmesini ve demografik değişkenlere (yaş, cinsiyet) göre ayrı raporlamanın, haklı bir neden yoksa rutin olması gerektiğini söyler.

Sayıları doğru verin

  • Mutlak sayı + yüzde: "28/120 (%23,3)" şeklinde yazın; yalnız "%23,3" yazmayın.
  • Belirsizlik: Etki büyüklüğünü %95 güven aralığıyla verin; yalnız P değerine dayanmayın.
  • Kesim noktaları: Sürekli değişken kategorize edildiyse sınırları bildirin (STROBE 16b).
  • Düzeltilmiş ve düzeltilmemiş tahmin: Gözlemsel çalışmada her ikisini de verin ve neyin için düzeltildiğini belirtin (STROBE 16a).
  • Terimler: "Anlamlı" yalnızca istatistiksel anlamda kullanılsın; "rastgele" yalnızca randomizasyon aracı varsa; "normal" yalnızca dağılım için.
  • Ölçü birimleri: ICMJE metrik birimleri ve Celsius'u ister; laboratuvar değerlerinde yerel birim ile SI birimlerini birlikte vermenizi önerir.

Tablo hazırlama kuralları

ICMJE'nin tablolar için yönergesi şöyledir:

  • Tabloları metinde ilk anılış sırasıyla numaralandırın; her tablonun başlığı olsun ve her tablo metinde anılsın.
  • Başlık kısa ama kendi başına anlaşılır olsun; okur metne dönmeden tabloyu anlayabilmeli.
  • Her sütunun kısa veya kısaltılmış bir başlığı olsun; açıklayıcı bilgi sütun başlığına değil dipnota gidsin.
  • Standart olmayan tüm kısaltmaları dipnotta açıklayın; dipnot simgeleri (*, †, ‡, §) derginin kuralına göre kullanın.
  • Ortalama ± standart sapma veya ortanca (çeyrekler arası aralık) gibi dağılım ölçülerini ve SD/SEM ayrımını belirtin.
  • Başka bir kaynaktan veri kullanıyorsanız izin alın ve kaynağı belirtin.
  • Çok genişlerse ek tablo olarak çevrimiçi ekte sunun ve metinde nerede bulunduğunu belirtin; ek malzemeyi hakemler için başvuruyla birlikte gönderin.

Tablo iskeleti (kurgusal):

  • Tablo 1. [Çalışma popülasyonunun] temel özellikleri, [gruba] göre
  • Sütunlar: Özellik | Tüm hastalar (n=[..]) | Grup A (n=[..]) | Grup B (n=[..]) | p
  • Satırlar: Yaş (yıl), ortanca (ÇAA); Kadın, n (%); [Komorbidite], n (%); [Laboratuvar değeri], ortalama ± SS
  • Dipnot: Kısaltmalar: ÇAA, çeyrekler arası aralık; SS, standart sapma. p değeri [test] ile hesaplanmıştır. Eksik veri: [değişken] için [n].

Şekil hazırlama kuralları

  • Şekiller, metinde anılış sırasıyla numaralandırılır; başlık ve ayrıntılı açıklama şeklin içinde değil, alt yazıda (legend) bulunur.
  • Harfler, sayılar ve simgeler küçültüldüğünde okunacak büyüklükte ve tutarlı olmalı; şekiller sunumlarda doğrudan kullanılabilecek kadar kendi kendine yeterli olsun.
  • Radyolojik veya patoloji görüntüleri için yüksek çözünürlüklü dosya gönderin; mikrofotoğraflarda iç ölçek işareti bulunmalı, boyama yöntemi açıklanmalı.
  • Daha önce yayımlanmış bir şekil kullanıyorsanız özgün kaynağı belirtin ve telif sahibinden yazılı izin gönderin.
  • Hasta görüntülerinde kimlik bilgisi ve tanıtıcı ayrıntı bırakmayın; göz bölgesini maskelemek ICMJE'ye göre yeterli anonimlik sağlamaz (etik ve onam).
  • Tablo yerine grafik daha anlatıcıysa grafik kullanın ve veriyi ikisinde birden vermeyin.

Kurgusal örnek şekil alt yazısı: "Şekil 2. [Sonuç]'un [zaman] boyunca gruplara göre değişimi. Noktalar ortancayı, çubuklar çeyrekler arası aralığı gösterir; n her zaman noktasında analiz edilen hasta sayısıdır."

Sık ret nedenleri

  • Tablodaki sayılar metindekiyle veya özettekiyle uyuşmuyor.
  • Yüzdeler var, paydalar yok; güven aralığı yok.
  • Tablo başlığı ve dipnotu olmadan anlaşılamıyor; kısaltmalar açıklanmamış.
  • Yöntemde tanımlı bir sonuç bulgularda yok; ya da önceden tanımlanmamış bir analiz birincil bulguymuş gibi sunulmuş.
  • Aynı veri hem tabloda hem grafikte hem metinde tekrarlanmış.
  • Şekil çözünürlüğü yetersiz veya kimlik belirlenebilir görüntü içeriyor.
  • "Anlamlı" sözcüğü teknik olmayan anlamda kullanılmış.

Göndermeden önce 10 maddelik kontrol

  1. Akış şeması ve dışlama nedenleri var mı?
  2. Tablo 1'de temel özellikler ve eksik veri sayıları var mı?
  3. Birincil sonuç önce ve ham sayılarla verildi mi?
  4. Tüm tahminler güven aralığıyla mı?
  5. Tablo ve şekil numaraları metinde ilk anılış sırasına göre mi?
  6. Başlıklar kendi başına anlaşılır mı; dipnotlar kısaltmaları açıklıyor mu?
  7. Aynı veri tekrarlanmıyor mu?
  8. Özet, metin ve tablolardaki sayılar birbirini tutuyor mu?
  9. Şekil dosyaları yeterli çözünürlükte, tanıtıcı bilgi içermeden mi?
  10. Önceki yayından alınan tablo/şekil için izin var mı?

Kurgusal bulgular paragrafı ve tablo kontrolü

"Çalışma dönemi içinde 550 hasta analize alındı (Şekil 1). Ortanca yaş 72'ydi (ÇAA 68-78) ve hastaların 296'sı (%53,8) kadındı (Tablo 1). Deliryum bakım paketi öncesi dönemde 30/275 hastada (%10,9), sonrasında 18/275 hastada (%6,5) görüldü; düzeltilmemiş risk farkı −4,4 yüzde puanı (%95 GA −8,9 ile 0,1) idi. Yaş, cinsiyet ve ASA sınıfı için düzeltilmiş oran oranı [..] bulundu (Tablo 2)."

Bu paragrafı yazarken şunlara dikkat edin: sayılar tabloda da aynıdır, yüzdelerin paydası yazılmıştır, farkın güven aralığı verilmiştir, tablolara ve şekle ilk geçişte atıf yapılmıştır ve "anlamlı" gibi bir sözcük kullanılmak yerine tahmin ve kesinlik verilmiştir. Güven aralığı 0'ı kapsıyorsa bunu tartışmada dürüstçe yorumlayın.

Tabloları son kez karşılaştırma yöntemi

Göndermeden önce özet, metin ve tablolardaki aynı sayıyı üç ayrı yerde arayıp karşılaştırın; en sık hata, revizyon sırasında bir sayının yalnızca bir yerde güncellenmesidir. Ek dosyalarda yer alan ayrıntılı tablolar için metinde "Ek Tablo S1" gibi açık yönlendirme yapın; ICMJE ek materyalin ana makaleyle aynı anda hakemlere gönderilmesini ister.

Doçentlik dosyanızda bu çalışma hangi maddeye girer?

Tablo ve şekil kalitesi Tablo 10'da puanlanmaz; puan derginin dizinine ve yazar sırasına göre verilir (2026 Ekim Dönemi). Tezden üretilmemiş makale SCIE/SSCI dergide Madde 1 (a) bendinde 10–30, ESCI/Scopus dergide (c) bendinde 10, TR Dizin dergide Madde 2 (a) bendinde 10 puandır; tezden üretilmişse yalnızca Madde 3'te puanlanır ve her çalışma Tablo 10'da tek bir bölümde sayılır. Yazar payı yazar sırasına göre hesaplanır. İki yazarlı makalede başlıca yazar 0,8, ikinci yazar 0,5 alır; üç ve daha fazla yazarda başlıca yazar yarıyı alır. Başlıca yazar belirtilmemiş iki veya daha fazla yazarlı makalede puan eşit bölünür. Kurgusal örnek: SCIE Q2 dergide başlıca yazarı belirtilmemiş 4 yazarlı makale (20 puan) için her yazara 5 puan düşer. Başlıca yazar tanımı için başlıca yazar nedir. Puan denemesi için puan hesaplayıcı, dergi taraması için dergi öneri aracı, ihtiyaç halinde destek sayfası.

Terimin kısa tanımı için sözlükteki CONSORT maddesine bakın. Sözlükte STROBE maddesi bu kavramı kısaca açıklar.

Sık sorulanlar

Tablodaki verileri metinde tekrarlamalı mıyım?

Hayır. ICMJE tablo ve şekillerdeki tüm verinin metinde tekrarlanmamasını, yalnızca en önemli gözlemlerin vurgulanmasını veya özetlenmesini ister.

Aynı veriyi hem tabloda hem grafikte verebilir miyim?

ICMJE, çok girdili tabloların alternatifi olarak grafik kullanılmasını ve aynı verinin grafik ve tabloda tekrarlanmamasını önerir.

'Anlamlı' sözcüğünü nasıl kullanmalıyım?

ICMJE, 'rastgele', 'normal', 'anlamlı', 'korelasyon' ve 'örneklem' gibi istatistik terimlerinin teknik olmayan anlamda kullanılmamasını ister.

Kaynaklar

  1. ICMJE — Gönderime hazırlık(yeni sekmede açılır)Bulgular, tablolar, şekiller, ölçü birimleri, kısaltmalar; teknik terimlerin yanlış kullanımı
  2. EQUATOR Network — STROBE kontrol listesi(yeni sekmede açılır)Bulgular maddeleri 13-17
  3. CONSORT 2025 genişletilmiş kontrol listesi(yeni sekmede açılır)Bulgular maddeleri 22-28; temel özellikler tablosu, akış şeması
  4. STARD 2015 kontrol listesi(yeni sekmede açılır)Bulgular maddeleri 19-25; çapraz tablo
  5. ÜAK — Tablo 10 Sağlık Bilimleri Temel Alanı (2026 Ekim Dönemi)(yeni sekmede açılır)Puanlamanın dergi dizini ve yazar sırasına göre yapılması

Son doğrulama:

Hata bildir

Bu sitedeki içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî görüş veya hukuki danışmanlık değildir. Bağlayıcı olan ÜAK ve YÖK'ün resmî metinleridir.