İçeriğe geç

Durak 2 · Asgari Koşullar

Başlıca yazar nedir? Sağlık Bilimleri doçentlik tanımı

  • Bölüm: Asgari Koşullar
  • Yazı 10 / 75
  • Son doğrulama:
Asgari Koşullar · Yazı 10 / 75%13 tamamlandı
Bu sayfada

“Başlıca yazar” kavramı, Sağlık Bilimleri doçentliğinde iki yerde belirleyicidir: makale puanının paylaşımında ve Madde 1 ile Madde 2’deki zorunlu başlıca yazarlık şartlarında. Bu yazı, 2026 Ekim dönemi Tablo 10’un tanım bölümünü sade biçimde açıklar.

Resmî tanım

Tablo 10’un “Tanımlar” bölümüne göre aday, aşağıda belirtilen makalelerde başlıca yazar olarak tanımlanır:

  • Tek yazarlı makale. Tek yazar, başlıca yazardır.
  • İlk sırada yer alan yazar. Makalenin yazarlarından ilk sırada olan kişi başlıca yazardır.
  • Danışmanlığını yaptığı lisansüstü öğrenci(ler) ile birlikte yazılmış makale. Aynı makalede birden fazla öğrenci ve ikinci danışman da yer alabilir; ancak ikinci danışman ilgili yayında başlıca yazar sayılmaz.

Tanımın ifadesi “makalelerde” biçimindedir. Kitap, kitap bölümü, bildiri veya patent için başlıca yazar ayrımı yapılmaz; Tablo 10, diğer yayınlarda toplam puanın yazarlar arasında eşit bölündüğünü belirtir.

Üç durumun uygulamada anlamı

Tek yazarlı makale

Tek yazar hem başlıca yazardır hem de tam puan alır. Başlıca yazar şartlarında da tek yazarlı makale sayılır.

İlk sırada yer alma

Yazar sıralaması, makalede basıldığı biçimiyle esastır. İlk sırada olmanın dışında “sorumlu yazar” veya “eşit katkı” gibi dergi notları Tablo 10’un tanımında yer almaz. Tabloda bu notlara ilişkin bir hüküm yoktur; başlıca yazarlık, tanımdaki üç durumdan birine girmekle belirlenir.

Danışman – öğrenci makalesi

Danışmanlığını yürüttüğünüz lisansüstü öğrenciyle yazdığınız makalede, yazar sırasında kaçıncı olursanız olun başlıca yazar sayılırsınız. Öğrencilerin sayısı birden fazla olabilir. Makalede ikinci danışman da varsa, o kişi başlıca yazar sayılmaz. Danışmanlığın hangi belgeyle gösterileceği Tablo 10’da yazılı değildir; bu konuda DBS’deki yönetilen tez kayıtları ve ÜAK duyuruları izlenmelidir.

Örnek senaryolar

  • Dört yazarlı makale, siz üçüncü sıradasınız, öğrenciniz ilk yazar ve siz onun danışmanısınız: danışmanlığını yaptığınız öğrenciyle yazılmış makale olduğundan başlıca yazar sizsinizdir.
  • İki yazarlı makale, ilk sıradasınız ve ikinci yazar sizin öğrenciniz değil: ilk sıradaki yazar olarak başlıca yazarsınız.
  • Üç yazarlı makale, ilk yazar sizin lisansüstü öğrenciniz, siz üçüncü sıradasınız: danışmanlığını yaptığınız öğrenciyle birlikte yazılmış makalede danışman başlıca yazar sayıldığından başlıca yazarsınız.
  • Makalede ikinci danışman olarak yer alıyorsunuz: başlıca yazar sayılmazsınız; yazar sırasında ilk sırada olmadıkça bu sıfat sizde değildir.

Başlıca yazarlığın gerektiği yerler

Tablo 10, iki maddede başlıca yazarlığı koşul yapar:

  • Madde 1: Doktora veya uzmanlık unvanından sonra, (a) bendinden (SCIE/SSCI) en az üç makalede başlıca yazar olmak kaydıyla en az 40 puan almak zorunludur. Bkz. Madde 1.
  • Madde 2: Unvandan sonra, ikisi (a) bendinden olmak üzere en az üç yayın yapmak ve bunlardan en az ikisinde başlıca yazar olmak zorunludur. Bkz. Madde 2.

Başlıca yazarlık puan paylaşımını da etkiler. İki yazarlı makalede başlıca yazar puanın 0,8’ini, ikinci yazar 0,5’ini alır; üç ve daha fazla yazarda başlıca yazar yarısını alır. Hesap örnekleri için yazar sayısına göre puan paylaşımı yazısına bakın.

Başlıca yazar belirtilmemişse

Tablo, başlıca yazarın belirtilmediği iki veya daha fazla yazarlı makalelerde toplam puanın yazarlar arasında eşit bölündüğünü söyler. Hangi durumda “belirtilmemiş” sayılacağını tablo ayrıca tanımlamaz; bu nedenle, tanımın üç durumundan birine girdiğinizden emin olmak ve beyanı buna göre yapmak önemlidir.

Beyanname girerken kontrol edin

  • Makaledeki yazar sırasını, yayımlanmış metindeki sırayla aynı girin.
  • Danışman olarak başlıca yazarlığa dayanıyorsanız, ilgili öğrencinin tezinin sizin danışmanlığınızda yürütüldüğünü gösteren kaydınızın DBS’deki yönetilen tezler bölümünde bulunduğundan emin olun.
  • Aynı makalede hem ilk yazar olmanız hem de danışman olmanız gibi çakışan durumlarda, tanımın en az bir koşulu zaten sağlandığından ayrıca bir işlem gerekmez.
  • Başlıca yazarlık gereken Madde 1 ve Madde 2 için sayıları ayrı ayrı sayın.

Alan farkı uyarısı

ÜAK’ın sıkça sorulan sorular belgesinde, danışmanı olmadığınız isimlerin makalede yer almasının başlıca yazarlık şartını etkileyip etkilemediği sorulmuş; yanıt olarak başlıca yazar tanımının her temel alanda farklı olduğu, bu nedenle başvurulan temel alanın başvuru şartlarına bakılması gerektiği belirtilmiştir (Soru 18). Başka bir temel alandaki tanım veya bir meslektaşınızın başka bir alandaki deneyimi, Sağlık Bilimleri için bağlayıcı değildir.

Sık yapılan hatalar

  • İlk yazar olmadığı hâlde, danışman olmadığı bir makalede başlıca yazar varsaymak.
  • İkinci danışmanlığı başlıca yazarlık için yeterli saymak.
  • Başlıca yazar tanımını kitap veya bildiriye uygulamak.
  • Beyannamede yazar sırasını, yayımlanmış makaledeki sıradan farklı girmek.

Genel çerçeve için Sağlık Bilimleri doçentlik şartları sayfasına, kendi makalelerinizi sınamak için puan hesaplayıcıya bakabilirsiniz.

Dört soruda “başlıca yazar mıyım?” testi

Tablo 10’un üç tanımını sırayla uygulamak yeterlidir. Eserin makale olduğundan emin olduktan sonra:

  1. Makalede tek yazar siz misiniz? Evet ise başlıca yazarsınız.
  2. Yayımlanmış metinde yazar sırasında ilk sırada siz misiniz? Evet ise başlıca yazarsınız.
  3. Yazarlar arasında danışmanlığını yürüttüğünüz lisansüstü öğrenci var mı? Evet ise (ikinci danışman değilseniz) başlıca yazarsınız; sıranızın önemi yoktur.
  4. Üçüne de “hayır” diyorsanız başlıca yazar değilsiniz. Yazar sırasında ilk sırada olmayan “sorumlu yazar” da bu tanım uyarınca başlıca yazar sayılmaz; tanım, dergideki sorumlu yazar notunu ölçüt olarak saymaz.

Kurgusal örnek: başlıca yazarlık hem puanı hem koşulu değiştirir

Kurgusal örnek. Bir adayın unvandan sonra üç Q2 makalesi vardır; üçü de üç yazarlıdır. İkisinde adayın adı birinci sıradadır, üçüncüsünde ikinci sıradadır ve ortak yazarlardan biri adayın danışmanı olduğu bir öğrenci değildir.

  • Birinci ve ikinci makalede aday başlıca yazardır: 20 × 0,5 = 10 puan + 10 puan.
  • Üçüncü makalede başlıca yazar değildir; kalan yarı (10 puan) iki yazar arasında eşit bölündüğünden payı 5 puandır.
  • Madde 1’den toplam 25 puan alır; 40 puanlık koşul sağlanmaz. Üstelik (a) bendinde başlıca yazar olunan makale sayısı 2’dir; üç makale koşulu da sağlanmaz.

Üçüncü makaledeki ortak yazarlardan biri adayın danışmanlığını yürüttüğü bir lisansüstü öğrenci olsaydı aday o makalede de başlıca yazar sayılırdı: payı 10 puana çıkar, toplam 30 puan olur ve başlıca yazarlık sayısı üçe ulaşırdı; fakat 40 puan koşulu yine sağlanmazdı. Örnek, başlıca yazarlığın iki ayrı koşulu birbirinden bağımsız etkilediğini gösterir. Rakamlar, yazar sayısına göre puan paylaşımı yazısındaki paylaşım kuralından hesaplanmıştır.

Başlıca yazarlığı ne belirler, ne belirlemez?

  • Belirler: yazar sırası (ilk sıra), makalede tek yazar olma, danışman-öğrenci ilişkisi.
  • Belirlemez: “eşit katkı” dipnotu, sorumlu yazar olma; Tablo 10 bu notlara hüküm bağlamaz.
  • Değişir: başlıca yazar tanımı temel alana göre farklıdır; başka bir temel alandaki deneyim bu alana taşınamaz (S.S.S. Soru 18).

Bu sayfayı okuduktan sonra

  1. Unvan sonrası makalelerinizi tek tek listeleyip her biri için dört soruluk testi uygulayın.
  2. Madde 1 ve Madde 2 için başlıca yazar sayınızı ayrı ayrı sayın (en az üç ve en az iki).
  3. Danışman olarak başlıca yazar sayılacaksanız, öğrencinin tezinin DBS’de yönetilen tezlerinizde göründüğünü doğrulayın. İlgili sorular: Başlıca yazar kimdir?, danışman-öğrenci makalesi, sorumlu yazar. Sözlük: başlıca yazar, ikinci danışman, sorumlu yazar.

Sık sorulanlar

Makalede ilk sırada değilsem başlıca yazar olabilir miyim?

Evet, yalnızca danışmanlığını yürüttüğünüz lisansüstü öğrenci veya öğrencilerle birlikte yazılmış makalede danışman olarak başlıca yazar sayılırsınız. Başka bir durumda ilk sıradaki yazar başlıca yazardır.

İkinci danışman başlıca yazar sayılır mı?

Hayır. Tablo 10’a göre aynı makalede birden fazla öğrenci ve ikinci danışman bulunabilir, fakat ikinci danışman ilgili yayında başlıca yazar sayılmaz.

Başlıca yazar tanımı kitap ve bildiri için de geçerli mi?

Tanım yalnızca makaleler için yapılmıştır. Tablo, diğer yayınlarda puanın yazarlar arasında eşit bölündüğünü belirtir.

Kaynaklar

  1. ÜAK — Tablo 10 Sağlık Bilimleri Temel Alanı (2026 Ekim Dönemi)(yeni sekmede açılır)Tanımlar bölümü: Başlıca Yazar (a, b, c); giriş paragrafı yazar payı; Madde 1 ve Madde 2 asgari koşulları
  2. ÜAK — 2026 Ekim Dönemi Sıkça Sorulan Sorular ve Cevapları(yeni sekmede açılır)Soru 18

Son doğrulama:

Hata bildir

Bu sitedeki içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî görüş veya hukuki danışmanlık değildir. Bağlayıcı olan ÜAK ve YÖK'ün resmî metinleridir.