İçeriğe geç

Durak 5 · Hukuk ve İtiraz

İdari dava açma süresi ve görevli mahkeme (2577)

  • Bölüm: Hukuk ve İtiraz
  • Yazı 8 / 10
  • Son doğrulama:
Hukuk ve İtiraz · Yazı 8 / 10%80 tamamlandı
Bu sayfada

Bu yazı, doçentlik sürecindeki bir işleme karşı idari yargıda dava açılırsa uygulanacak genel süre ve yetki kurallarını, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun metnine göre özetler. Hukuki tavsiye ve sonuç öngörüsü içermez.

Dayanak

Anayasa md. 125, idarenin her türlü eylem ve işlemine karşı yargı yolunun açık olduğunu ve idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin yazılı bildirim tarihinden başladığını söyler. 2577 sayılı Kanun md. 2/1-a, idari işlemlerin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biriyle hukuka aykırı olduklarından dolayı iptali için menfaati ihlal edilenlerce iptal davası açılabileceğini belirtir.

Dava açma süresi

  • Özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde dava açma süresi Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış gündür (md. 7/1).
  • İdari uyuşmazlıklarda süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (md. 7/2-a; ayrıca md. 8/1).
  • Tatil günleri sürelere dahildir; ancak sürenin son günü tatil gününe rastlarsa süre, tatil gününü izleyen çalışma gününün bitimine kadar uzar (md. 8/2).
  • Kanunda yazılı sürelerin bitmesi çalışmaya ara verme zamanına rastlarsa süre, ara vermenin sona erdiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır (md. 8/3).

Doçentlik Yönetmeliği, raporların ve başvuru sonucunun elektronik ortamda erişime açıldığı tarihi izleyen beşinci günün ilgililere tebliğ edilmiş sayılacağını düzenler (md. 6/7; jüri bilgileri için md. 5/4). Bu hükümlerin birlikte uygulanarak somut bir son günün hesaplanması hak kaybı riski taşır; hesap bir hukukçuyla kontrol edilmelidir.

İdari başvurunun süreye etkisi

Md. 11/1'e göre idari dava açılmadan önce, işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılması üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan dava açma süresi içinde istenebilir; bu başvuru işlemeye başlamış dava açma süresini durdurur. Otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve ret halinde dava süresi yeniden işlemeye başlar; başvuruya kadar geçen süre de hesaba katılır (md. 11/2-3).

Md. 10, ilgililerin idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylem için idari makamlara başvurabileceğini, otuz gün içinde cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağını ve bu halde dava açılabileceğini düzenler.

Dilekçe ve dava açılış tarihi

  • Dava, yazılı ve imzalı dilekçeyle açılır (md. 3/1). Dilekçede tarafların ve varsa vekillerinin kimlik ve adres bilgileri, davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller, davaya konu işlemin yazılı bildirim tarihi gösterilir; dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dilekçeye eklenir (md. 3/2-3).
  • Dilekçe, Danıştay veya ilgili mahkeme başkanlıklarına veya bunlara gönderilmek üzere diğer sayılan yerlere verilebilir (md. 4).
  • Harç ve posta ücreti alındıktan sonra deftere kayıt yapılır ve dava bu kaydın yapıldığı tarihte açılmış sayılır (md. 6/1). Harç veya posta ücreti eksikse otuz gün içinde tamamlanması istenir; tamamlanmazsa davanın açılmamış sayılmasına karar verilir (md. 6/4).
  • Her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılır; ancak aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık veya sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçeyle de dava açılabilir (md. 5/1).

İlk inceleme

Dilekçeler görev ve yetki, süre aşımı, husumet, usule uygunluk gibi yönlerden ilk incelemeye tabi tutulur (md. 14/3). Bu incelemede kanuna aykırılık görülürse md. 15'teki sonuçlar uygulanır; örneğin görev veya yetki bakımından uygun olmayan mahkemeye açılan dava reddedilerek dosya görevli veya yetkili mahkemeye gönderilir (md. 15/1-a). Süre aşımı ise davanın reddi sonucunu doğuran haller arasındadır (md. 15/1-b).

Yetkili mahkeme

Md. 32/1'e göre görev hükümleri saklı kalmak şartıyla, Kanunda veya özel kanunlarda yetkili idare mahkemesi gösterilmemişse yetkili mahkeme, dava konusu idari işlemi yapan idari merciin bulunduğu yerdeki idare mahkemesidir. Md. 32/2'ye göre yetki kamu düzenindendir. Md. 33, kamu görevlilerinin atanması, görevlerine son verilmesi gibi belirli konulardaki davalar için ayrı yetki kuralları koyar; doçentlik başvurusuna ilişkin bir işlemin bu özel kurallara girip girmediği bu yazıda değerlendirilmemiştir.

Danıştay ile idare mahkemeleri arasındaki görev dağılımı ve hangi mahkemeye başvurulacağı bu yazının kapsamı dışındadır; bu konuda somut dosyaya göre bir hukukçuya danışılmalıdır. Karara karşı kanun yolları için istinaf (md. 45) ve temyiz (md. 46) hükümleri ayrıca incelenmelidir.

Tam yargı davası

İdari işlem nedeniyle zarar doğduğu iddiasıyla tam yargı davası veya iptal ve tam yargı davaları birlikte açılabilir (md. 2/1-b; md. 12). Bu yazı yalnızca iptal davasının süre ve yetki kurallarına odaklanmıştır.

Kurgusal örnek: tarih defteri tutmak

Kurgusal bir aday, sonuç bildiriminin erişime açıldığı gün bir tarih defteri açar. Deftere şunları yazar: işlemin erişime açıldığı ve tebliğ edildiği kabul edilen tarih (yönetmelik ve kanun metnine göre hesaplatılmak üzere), idari başvuru yapıldıysa başvuru tarihi, cevabın gelip gelmediği, dilekçenin verildiği tarih ve harç ödeme belgesi. Süre hesabı hak kaybı riski taşıdığı için aday, bu tarihleri son güne bırakmadan bir avukata götürür ve hesabı ona yaptırır. Bu örnek bir yöntem göstermektedir; somut bir sürenin kaç gün olduğuna veya davanın sonucuna ilişkin bir öngörü içermez.

Sık yapılan organizasyon hataları

  • Tebliğ veya erişime açılma tarihini kayda geçirmemek.
  • Dilekçe, harç ve posta ücreti belgelerini saklamamak.
  • İdari başvurunun süreye etkisini kendi başına yorumlayıp avukata danışmadan beklemek.
  • Yetkili mahkemeyi ağdan aldığı bilgiyle belirlemek; yetki ve görev somut dosyaya göre bir hukukçuyla netleştirilmelidir.

Bu sayfayı okuduktan sonra

  1. İşleme ilişkin tüm yazı ve ekran görüntülerini tarihleriyle birlikte düzenleyin.
  2. Resmî metni (2577 sayılı Kanun) kaynak bağlantısından okuyun ve soru işaretlerinizi yazın.
  3. Bir avukata danışın; genel haritayı itiraz ve dava yolları yazısında, geçici koruma için yürütmenin durdurulması yazısında bulabilirsiniz.
  4. Başvurudan önce adımları işaretlemek için Başvuru kontrol listesi kullanışlıdır.
  5. Konunun bir başka yönü şu soruda yanıtlanıyor: Etik ihlal kararıyla başvurusu iptal edilen aday ne zaman yeniden başvurabilir?
  6. Bu başlıkla birlikte okunması yararlı bir soru: İtiraz sürecindeki aday yeni dönem için başvuru yaparsa ne olur?

Genel bilgilendirme notu

Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş değildir ve herhangi bir sonuç vadetmez. Süreler hak kaybına yol açabileceğinden, somut durumunuz için bir avukata danışmanız gerekir.

Sık sorulanlar

İdari dava açma süresi kaç gündür?

2577 sayılı Kanun md. 7/1'e göre özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde dava açma süresi Danıştay'da ve idare mahkemelerinde altmış, vergi mahkemelerinde otuz gündür.

Süre ne zaman başlar?

İdari uyuşmazlıklarda süre, yazılı bildirimin yapıldığı tarihi izleyen günden başlar (md. 7/2-a). Doçentlik Yönetmeliği, erişime açılan raporların ve sonucun erişime açıldığı tarihi izleyen beşinci gün tebliğ edilmiş sayılacağını düzenler.

Yanlış mahkemeye dava açılırsa ne olur?

Md. 15/1-a'ya göre idari yargıda görev veya yetki yönünden uygun olmayan mahkemeye açılan dava, görev veya yetki yönünden reddedilir ve dava dosyası görevli veya yetkili mahkemeye gönderilir. Bu durumda sürenin ve dava açılış tarihinin nasıl değerlendirileceği somut olaya bağlıdır; bir hukukçuya danışılmalıdır.

Son doğrulama:

Hata bildir

Bu sitedeki içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; resmî görüş veya hukuki danışmanlık değildir. Bağlayıcı olan ÜAK ve YÖK'ün resmî metinleridir.