Bu sayfada
Bu yazı, 14.10.2025 tarihli ve 33047 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişikliği, Resmî Gazete metni ve Mevzuat Bilgi Sistemi'ndeki güncel metne dayanarak madde madde özetler. Yorum ve sonuç öngörüsü içermez; maddelerin tam metni için resmî kaynaklara bakınız.
Yürürlük
Değişiklik, yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir (değişiklik yönetmeliği md. 6). Hangi başvuru dönemine hangi hükmün uygulanacağı bu yazıda değerlendirilmemiştir; dönem kılavuzu ve ÜAK duyuruları esas alınmalıdır.
Başvuru şartları ve ret (md. 4)
Değişiklik, Yönetmelik md. 4'te şu düzenlemeleri getirmiştir:
- Md. 4/4: Öğrenim belgesi, tez, yabancı dil belgesi ve başvuru için gerekli diğer belgelerin eksik veya hatalı olduğu ya da doçentlik başvuru kılavuzundaki usule aykırı şekilde başvuruda bulunulduğu tespit edilen adayın başvurusu Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından reddedilir. Reddedilen aday takip eden dönemlerde yeniden başvurabilir.
- Md. 4/5 (eklenen cümle): Daha önce doçentlik unvanı almak için kullanılmış eserlerle başka bir bilim veya sanat alanından başvuru yapan adayların başvurusu Doçentlik Komisyonu tarafından reddedilir.
- Md. 4/8 (yeni): Doçent adayları özgeçmiş ve eserler listesinde tüm akademik çalışmalarını belirtmek zorundadır.
- Md. 4/9 (yeni): Lisansüstü tezlerindeki intihal ve sahtecilik sebebiyle başvurusu iptal edilen adaylar bu tezleri kullanarak tekrar başvuruda bulunamaz; aykırı başvuru Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından reddedilir.
- Md. 4/3'ten bir ibare yürürlükten kaldırılmıştır (değişiklik md. 1).
Jüri bilgileri (md. 5/4)
Doçentlik değerlendirme jürisine atanan üyelere jüri üyeliği görevi, görev başlangıç tarihinde bildirilir. Başvuruda bulunan adaylara jüri bilgileri, sonuç açıklanma tarihinde başvuru sonucuyla birlikte elektronik ortamda erişime açılır. Jüri üyeliği görevi ve jüri bilgileri erişime açıldığı tarihi izleyen beşinci gün ilgililere tebliğ edilmiş sayılır.
Değerlendirme ve raporlara erişim (md. 6)
- Başvurular, adayın bilimsel araştırma ve yayın etiği ilkelerine uygun hareket edip etmediği, asgari başvuru şartlarını sağlayıp sağlamadığı, eserlerin nitelik ve özgünlüğü, bilim alanına katkısı ve alanındaki yetkinliği yönlerinden değerlendirilir (md. 6/1, yeni birinci cümle).
- Asgari başvuru şartlarını sağlamış olmak, eser değerlendirmesinde başarılı olmak anlamına gelmez (md. 6/1, eklenen cümle).
- Asgari şartların sağlanmadığı gerekçesiyle iptalde, ilgili jüri raporu isimleri gizlenerek adaya açılır; diğer jüri üyelerinin raporları adayın erişimine açılmaz (md. 6/1-a).
- İptal edilen aday, iptal gerekçelerini dikkate alarak şartları sağlamak kaydıyla izleyen dönemde yeniden başvurabilir; eksiklikler giderilmeden yapılan başvurular Doçentlik Komisyonunca reddedilir (md. 6/1-a).
- Değerlendirmeye esas alınan raporlar tanımlanmış ve bunlar dışındaki raporların adaylara açılmayacağı belirtilmiştir (md. 6/7).
- Md. 6/8'in son cümlesi yürürlükten kaldırılmıştır.
Etik ihlal (md. 7)
- Üniversitelerarası Kurul, adayların bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırılık sebebiyle disiplin cezaları bulunup bulunmadığını kendi bünyesinde oluşturacağı veri tabanından kontrol edebilir (md. 7/1).
- Doçentlik Komisyonunca etik ihlalde bulunduğu tespit edilen adayların dosyaları ilgili Etik Komisyonu'na gönderilir (yeni md. 7/3; sonraki fıkralar teselsül ettirilmiştir).
- Etik ihlale karar verilen adayın başvurusu iptal edilir; aday müracaat dönemi esas alınarak en erken izleyen üçüncü dönemde yeniden başvurabilir. Etik ihlal tespiti içeren jüri raporları adaya açılır, diğer raporlar açılmaz. Yeniden başvuran aday etik ihlal tespitine konu yayınlarını belirtmekle yükümlüdür (md. 7/7).
Doçentlik Komisyonu (md. 8)
Doçentlik Komisyonu, sosyal, fen-mühendislik, sağlık bilimleri ve güzel sanatlar alanlarından profesör unvanlı yirmi üç üyeden oluşur; üyeler iki yıllığına Üniversitelerarası Kurul Yönetim Kurulu tarafından seçilir (md. 8/1). Md. 8/3 uyarınca adayların ve jüri üyelerinin doçentlik sürecine ilişkin her türlü itirazları ile resen tespit edilecek hususlar Doçentlik Komisyonu tarafından incelenerek karara bağlanır.
Mevzuat metnindeki not
Güncel Yönetmelik metninde, bazı hükümlere (md. 4/6 ve md. 6/1-a içindeki bir cümle) ilişkin olarak Danıştay Sekizinci Dairesi'nin 26/5/2023 tarihli kararıyla iptal ve Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 21/4/2025 tarihli onama kararı notu bulunur. Bu bilgi Mevzuat Bilgi Sistemi'ndeki metinden alınmıştır; kararlar Danıştay'ın resmî sitesinden açılıp incelenmemiştir.
İtiraz ve dava yolları için bkz. Doçentlik itiraz ve dava yolları.
Kurgusal örnek: değişiklik metnini kendi dosyanıza uyarlamak
Kurgusal bir aday, 14.10.2025 tarihli değişiklikten kendisini ilgilendiren başlıkları ayırır: başvuru ve ret (md. 4), jüri bilgileri (md. 5/4), raporlara erişim (md. 6), etik ihlal (md. 7), Doçentlik Komisyonu (md. 8). Her başlığın karşısına kendi dosyasından bir soru yazar: "Başvurum reddedilirse hangi madde işler?", "Rapor ne zaman erişime açılır?", "Etik inceleme nasıl başlar?" Bu soruların yanıtını resmî metinden okur ve belirsiz kalan noktaları bir avukata sorar. Bu, mevzuat değişikliğini kişisel durumla ilişkilendirme yöntemidir; yorum veya sonuç öngörüsü sunmaz.
Bu sayfayı okuduktan sonra
- Resmî Gazete metnini ve güncel Yönetmeliği kaynak bağlantılarından okuyun.
- Hangi maddenin sizi ilgilendirdiğini işaretleyin.
- Süreç yazıları: itiraz ve dava yolları, raporlara erişim, etik ihlal süreci. Somut durumunuz için bir avukata danışın.
- Sözlükte doçentlik yönetmeliği maddesi bu kavramı kısaca açıklar.
- Adımları sırayla takip etmek isterseniz Başvuru kontrol listesi hazırdır.
- Sık sorulan bir soru da şudur: Etik ihlal kararıyla başvurusu iptal edilen aday ne zaman yeniden başvurabilir?
Genel bilgilendirme notu
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş değildir ve herhangi bir sonuç vadetmez. Somut durumunuz için bir avukata danışmanız gerekir.
Sık sorulanlar
2025 değişikliği ne zaman yürürlüğe girdi?
Değişiklik Yönetmeliği, 14.10.2025 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanmış ve md. 6'ya göre yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Belge eksikliği olan başvuru ne olur?
Md. 4/4'ün yeni haline göre öğrenim belgesi, tez, yabancı dil belgesi ve başvuru için gerekli diğer belgelerin eksik veya hatalı olduğu ya da kılavuzdaki usule aykırı başvuru yapıldığı tespit edilen adayın başvurusu Üniversitelerarası Kurul Başkanlığı tarafından reddedilir; aday takip eden dönemlerde yeniden başvurabilir.
Etik ihlalde yeniden başvuru süresi değişti mi?
Yeni md. 7/7, etik ihlale karar verilen adayın başvurusunun iptal edileceğini ve adayın müracaat dönemi esas alınmak suretiyle en erken izleyen üçüncü dönemde yeniden başvurabileceğini belirtir.