Bu sayfada
Doçentlik unvanı ile üniversitede doçent kadrosuna atanmak aynı şey değildir. Unvanı ÜAK verir; kadroyu ise üniversite ilan eder ve atama işlemini kendi yönergesi ile Yönetmelik hükümlerine göre yürütür. Bu yazı, üniversite yönergelerinin nasıl okunacağını Yönetmelik metnine dayanarak açıklar.
Unvan ile atama arasındaki fark
Yönetmelik Madde 8(1), doçent kadrolarına atanabilmek için 2547 sayılı Kanunun 24 üncü maddesi uyarınca doçentlik unvanının alınmış olmasını veya yurt dışında alınan unvanın Üniversitelerarası Kurulca Türkiye'de geçerli sayılmış olmasını ister. Unvan, atamanın ön koşuludur. Atama ise ilan edilen belirli bir kadro için yapılır; ilan, başvuru süresi ve dosya incelemesi Yönetmeliğin 9 ve 11 inci maddelerinde düzenlenir. Doçent ilanında başvuru süresi on beş günden az olamaz (Madde 9).
Hukuki dayanak
Yönetmelik, 2547 sayılı Kanunun 65 inci maddesinin (a) fıkrasının dördüncü bendine dayanır (Madde 2). Madde 3(1)(b) uyarınca atanmak isteyenler, yükseköğretim kurumlarının Kanunun 23, 24 ve 26 ncı maddelerine göre belirlediği ve YÖK tarafından onaylanmış ek koşullar varsa bunları da sağlamalıdır. Üniversite yönergelerinin dayanağı budur. Bu yazıda Kanun metni ayrıca incelenmemiş, yalnızca Yönetmelikteki atıflar aktarılmıştır. Resmî Gazete'de 12.06.2018 tarih ve 30449 sayıyla yayımlanan metinde 6/3/2026 tarihli ve 33188 sayılı bir değişikliğe işaret eden mülga fıkralar (Madde 6(5), 11(5), 15(4)) görülmektedir; güncel metni Mevzuat Bilgi Sisteminden kontrol edin.
Doktor öğretim üyesi kadrosu
Madde 4'e göre doktor öğretim üyesi kadrolarına başvurabilmek için doktora ya da tıpta, diş hekimliğinde, eczacılıkta ve veteriner hekimlikte uzmanlık veya sanatta yeterlik eğitiminin tamamlanmış olması gerekir. Atama süresi en az bir, en çok dört yıldır (Madde 7). Üniversiteler bunun üzerine yayın, puan veya dil koşulları ekleyebilir.
İlana konamayacak şartlar
Madde 3(3) uyarınca ilana başvuru koşulu olarak lisansüstü tez veya uzmanlık tezi adlarının bir kısmı ya da tamamı yazılamaz; yalnızca belirli bir adayı tanımlayan özel şartlara da yer verilemez.
Bir yönerge nasıl okunur
- Belgenin adını, kabul tarihini ve yürürlük tarihini bulun; ilan tarihinizde yürürlükte olan sürümü kullanın.
- Kadro türünü ayırın: doçent ve doktor öğretim üyesi için maddeler genellikle ayrı yazılır.
- Bilim alanı başlığını bulun; birçok yönergede sağlık, fen, sosyal ve sanat alanları için ayrı hükümler veya ayrı puan tabloları vardır.
- Ekteki puan tablosunu ana metinle birlikte okuyun; eşikler çoğu zaman ekte, bölüm harfleriyle verilir.
- "Veya" ile bağlanan seçenekli koşulları, "ve" ile bağlanan zorunlu koşullardan ayırın.
- Geçiş ve yürürlük maddelerine bakın; yeni sürüm, belirli bir tarihten sonra yapılan ilanlara uygulanıyor olabilir.
Tipik koşul türleri
İncelenen yönergelerde şu koşul türleri tekrar eder; her biri için ilgili üniversite sayfasındaki sayıları kendi belgesinden kontrol edin:
- Doçent için ÜAK doçentlik belgesi veya denkliği.
- Puan tablosundan asgari toplam puan, bazen bunun belirli bir payının doktora ya da uzmanlıktan sonraki çalışmalardan gelmesi.
- Yayın türü koşulu: örneğin belirli indekslerde taranan dergilerde makale.
- Merkezî yabancı dil sınavından asgari puan.
- Kadrolu öğretim üyesi olarak asgari çalışma süresi.
- Tez danışmanlığı, proje yürütücülüğü veya yurt dışı çalışma gibi seçenekli koşullar.
- Tıp ve sağlık birimleri için ayrı eşik veya istisna.
Bazı belgelerde sözlü sınav gibi eski süreçlerden kalan ifadeler de görülür. Yönetmelik Madde 8(2), sözlü sınavın ek koşul olarak getirilebilmesi halinde ÜAK jürilerince yapılacağını ve sözlü sınav sonucunda unvan kazananlar için bu şartın aranamayacağını belirtir; bu tür bir ifade gördüğünüzde üniversiteden teyit isteyin.
Üniversite sayfaları
Yönergesi incelenen üniversitelerin özetleri ayrı sayfalardadır; örnekler: Düzce Üniversitesi, Giresun Üniversitesi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi. Tüm sayfalar YÖK Personel sayfasında yayımlanan sürümlere dayanır ve genel bilgilendirme amaçlıdır.
Özeti hazırlanan diğer üniversiteler: Adıyaman Üniversitesi, Afyonkarahisar Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Aksaray Üniversitesi, Ankara Üniversitesi, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi, Atatürk Üniversitesi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Erciyes Üniversitesi, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, Hitit Üniversitesi, İnönü Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi, Kafkas Üniversitesi, Karabük Üniversitesi, Kayseri Üniversitesi, Kırıkkale Üniversitesi, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Kocaeli Üniversitesi, Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Muş Alparslan Üniversitesi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Selçuk Üniversitesi, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Yozgat Bozok Üniversitesi, Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi. Ege ve Akdeniz çevresindeki üniversitelerin ölçütleri ayrı sayfalarda özetlenir: Akdeniz Üniversitesi, Balıkesir Üniversitesi, Dokuz Eylül Üniversitesi, Ege Üniversitesi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Pamukkale Üniversitesi, Süleyman Demirel Üniversitesi. Marmara çevresindeki üniversitelerin ölçütleri ayrı sayfalarda özetlenir: Bursa Uludağ Üniversitesi, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Düzce Üniversitesi, Sakarya Üniversitesi. Güney ve Doğu illerindeki üniversitelerin ölçütleri ayrı sayfalarda özetlenir: Çukurova Üniversitesi, Dicle Üniversitesi, Fırat Üniversitesi, Gaziantep Üniversitesi, Harran Üniversitesi, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Malatya Turgut Özal Üniversitesi, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi. Karadeniz çevresindeki üniversitelerin ölçütleri ayrı sayfalarda özetlenir: Giresun Üniversitesi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Ordu Üniversitesi. Başvurudan önce adımları işaretlemek için Başvuru kontrol listesi kullanışlıdır. Kısa yanıt arıyorsanız şu soruya bakın: Doçentlik için kaç puan gerekir? Bu noktada akla gelen sorulardan biri: Yabancı dil sınavı belgesi ne kadar süre geçerlidir, TOEFL kaç yıl?
Güncel sürümü doğrulayın
Yönergeler Senato kararlarıyla ve YÖK onayıyla değişebilir. Başvurmadan önce üniversitenin kendi sitesindeki güncel metni ve ilan şartlarını kontrol edin. ÜAK unvan koşulları için Sağlık Bilimleri doçentlik şartları ve puan nasıl hesaplanır yazılarına bakın (2026 Ekim Dönemi).
Sık sorulanlar
Doçentlik unvanı almak üniversitede doçent kadrosuna atanmak için yeterli midir?
Hayır. Yönetmelik Madde 8 doçentlik unvanını şart koşar, Madde 3 ise üniversitenin YÖK tarafından onaylanmış ek koşullarının da sağlanmasını ister.
Doktor öğretim üyesi kadrosuna başvurmak için ne gerekir?
Yönetmelik Madde 4 uyarınca doktora, tıpta/diş hekimliğinde/eczacılıkta/veteriner hekimlikte uzmanlık ya da sanatta yeterlik eğitiminin tamamlanmış olması gerekir; üniversitenin ek koşulları ayrıca aranabilir.
Üniversitenin yönergesi ilana belirli bir adayı tanımlayan şart ekleyebilir mi?
Yönetmelik Madde 3(3), ilana yalnızca belirli bir adayı tanımlayan özel şartların konamayacağını ve lisansüstü tez adlarının başvuru koşulu yazılamayacağını belirtir.
Kaynaklar
- Öğretim Üyeliğine Yükseltilme ve Atanma Yönetmeliği (Mevzuat Bilgi Sistemi)(yeni sekmede açılır)Madde 3, 4, 5, 8, 9 ve 11; Resmî Gazete 12.06.2018, sayı 30449; son değişiklik göstergesi 6/3/2026, sayı 33188
- YÖK Personel — Üniversitelerin öğretim üyeliği kriterleri sayfası(yeni sekmede açılır)Üniversitelerin yönerge ve puan tablolarının yayımlandığı liste