# Eser incelemesi ölçütleri: jüri dosyaya nasıl bakar?

Jüri ve Değerlendirme · Son doğrulama: 2026-11-19
Kaynak sayfa: https://docentlikrehberi.com/degerlendirme/eser-incelemesi-olcutleri

**Kısa cevap:** Doçentlik Yönetmeliği’nin 6. maddesine göre jüri başvuruyu etik, asgari şart, eserlerin nitelik ve özgünlüğü, alana katkı ve bütünsel yetkinlik ölçütlerine göre değerlendirir. Asgari şartı sağlamak başarı anlamına gelmez; jüri her eseri ayrıca inceler ve gerekçeli “başarılı” veya “başarısız” raporu verir.

Jüri dosyanızı beş ölçüte göre değerlendirir: etik, asgari şart, eserlerin nitelik ve özgünlüğü, alana katkı ve bütünsel yetkinlik; asgari şartı sağlamak ise başarılı sayılmak anlamına gelmez (Kılavuz 3.3). Ölçütler Doçentlik Yönetmeliği’nin 6. maddesinde yazılıdır.

Bu yazı yalnızca o ölçütleri ve kılavuzdaki ilgili açıklamaları aktarır; jüri üyelerinin takdir alanına ilişkin tahminlerde bulunmaz.

## Beş ölçüt

Jüri başvuruyu şu ölçütlere göre inceler:

1. Etik: eserlerde ve başvuruda bilimsel araştırma ve yayın etiğine aykırılık bulunup bulunmadığı.
2. Asgari şart: başvuru için aranan asgari koşulların sağlanıp sağlanmadığı.
3. Nitelik ve özgünlük: eserlerin bilimsel niteliği ve özgün değeri.
4. Alana katkı: eserlerin ilgili bilim alanına yaptığı katkı.
5. Bütünsel yetkinlik: adayın dosyasının bir bütün olarak doçent olmaya yeterliliği.

## Asgari şart ile başarı farkı

Tablo 10’daki puan ve yayın koşulları başvurunun alınabilmesi için gereken asgari şartlardır. Yönetmelik bunu açıkça ayırır: asgari şartı sağlamak başarı demek değildir. Bir aday asgari koşulları karşılasa bile jüri eserlerin niteliği, özgünlüğü ve alana katkısı bakımından olumsuz görüş verebilir. Kendi puanınızı hesaplamak için [puan hesaplayıcıyı](/araclar/puan-hesaplayici), şartların özeti için [Sağlık Bilimleri doçentlik şartlarını](/kosullar/saglik-bilimleri-docentlik-sartlari) kullanın.

## Raporun biçimi

Her jüri üyesi gerekçeli bir rapor yazar ve “başarılı” veya “başarısız” sonucunu bildirir. Gerekçesiz karar verilemez. Süre kuralları ve olumlu oy sayısı [jüri raporları ve sonuç](/degerlendirme/juri-raporlari-ve-sonuc) yazısındadır.

## Dosyanızı hazırlarken

- Başvuruda yer alan her eserin DBS’de doğru kaydedildiğinden emin olun. DBS’deki işlemler için [DBS kullanımı](/basvuru/docentlik-bilgi-sistemi-dbs-kullanimi) yazısına bakın.
- Gerekli belgelerin tam olması için [gerekli belgeler](/basvuru/docentlik-basvurusu-gerekli-belgeler) yazısını ve [kontrol listesini](/araclar/kontrol-listesi) kullanın.
- Bilim alanınızın doğru seçilmesi önemlidir; ayrıntı için [bilim alanı seçimi](/basvuru/bilim-alani-secimi) yazısına bakın.
- Etik kurallar için [etik inceleme ve iptal](/degerlendirme/etik-inceleme-ve-basvurunun-iptali) yazısını okuyun.

## Eser incelemesi sürecinin yeri

Eser incelemesi, ön inceleme ve jüri oluşturma sonrasındaki aşamadır. Tüm akışı [değerlendirme süreci](/degerlendirme/docentlik-degerlendirme-sureci) yazısında, jürinin yapısını [jüri nasıl oluşur](/degerlendirme/docentlik-juri-nasil-olusur) yazısında bulabilirsiniz. ÜAK’ın eser inceleme sayfası ve güncel kılavuz, ölçütlerin uygulanışına dair resmî kaynaklardır.

## Başarısızlık halinde

Rapor gerekçelerinde belirtilen eksiklikler yeni başvuruda dikkate alınmalıdır. Yeniden başvuru, müracaat dönemi esas alınarak en erken izleyen üçüncü dönemde yapılabilir; ayrıntı için [yeniden başvuru kuralları](/basvuru/yeniden-basvuru-kurallari) yazısına bakın.

## Sağlık Bilimleri adayları için not

Tablo 10, Sağlık Bilimleri için asgari yayın ve puan koşullarını belirler. Yabancı uyruklu adaylar ve yurt dışı doçentlik denkliği başvurusu yapanlar için Tablo 10’un ikinci maddesi, TR Dizin yerine M1 a/b/c bentlerini arar. Bu koşullar yalnızca asgari şarttır; jüri değerlendirmesinde ayrıca nitelik ve özgünlük aranır.

## Jüri bu ölçütleri hangi sırayla ele alır?

Kılavuzun 3.3 ve 3.4 maddelerinden çıkan sıra şöyledir:

1. Jüri önce etik ihlal olup olmadığına bakar. İhlal yönündeki rapor ilgili etik komisyonunca incelenir ve karar verilinceye kadar ÜAK başvuruyla ilgili işlem yapmaz.
2. Ardından asgari şartların sağlanıp sağlanmadığına bakılır. Sağlanmadığı yönündeki rapor Doçentlik Komisyonunca incelenir; şart eksikliği saptanırsa başvuru iptal edilir.
3. Etik ihlal bulunmayan ve asgari şartları sağlayan adayın akademik çalışmalarının niteliği ve alana katkısı esas alınarak “başarılı” veya “başarısız” bulunduğunu belirten ayrıntılı, gerekçeli rapor hazırlanır (3.4).

Bu nedenle asgari şart ve etik kapıları, nitelik değerlendirmesinden önce geçilmesi gereken eşiklerdir.

## Karşılaştırma: sayısal şart ile nitel değerlendirme

- **Sayısal (Tablo 10) şart:** toplam puan, doktora sonrası puan, asgari yayın ve atıf koşulları; sağlanıp sağlanmadığı nettir. Kontrol aracı: [puan hesaplayıcı](/araclar/puan-hesaplayici).
- **Nitel değerlendirme:** eserlerin niteliği, özgünlüğü, alana katkısı ve bütünsel yetkinlik; jürinin gerekçeli raporuyla ortaya çıkar.
- Aday, nitel değerlendirmeye jüri üyelerine eser veya belge göndererek katkıda bulunmaz; 2026 Ekim döneminde jüri üyelerine herhangi bir bilgi/belge gönderilmez (Kılavuz 3.2, S.S.S. 51).

## Kurgusal örnek

*Kurgusal örnek.* Bir aday Tablo 10’un 100 puan ve doktora sonrası 90 puan koşullarını karşılamıştır. Jüri raporlarında üç üye, dosyada nitelik ve alana katkı yönünden eksik gördüğü için adayı başarısız bulur, iki üye başarılı bulur. Beş üyeli jüride en az üç olumlu rapor gerektiğinden aday başarısız sayılır (Kılavuz 3.8). Puan koşulunun sağlanmış olması bu sonucu değiştirmez; Kılavuz 3.3 bunu açıkça belirtir. Aday, jürinin eksik bulduğu eser ve faaliyetleri tamamlayarak müracaat dönemi esas alınmak üzere en erken üçüncü dönemde yeniden başvurabilir (3.8). Başarısız adayın değerlendirmeye esas raporları, yeni başvuruda jüri isimleri gizlenerek yeni jüriye açılır (3.9).

## Sık yapılan hatalar

- Puan tablosunu doldurunca başarının garanti olduğunu düşünmek; Kılavuz 3.3’e göre asgari şart başarı anlamına gelmez.
- Eserleri jüri üyelerine kendiliğinden göndermeye çalışmak (S.S.S. 51).
- Etik açıdan sorunlu olabilecek bir yayını dosyaya eklemek; etik ihlal tespiti başvurunun iptaline yol açabilir ([etik inceleme ve iptal](/degerlendirme/etik-inceleme-ve-basvurunun-iptali)).
- Yanlış bilim alanında başvurmak; değerlendirme başvurulan alan gözetilerek kurulan jüriyle yapılır (3.1).

## Bu sayfayı okuduktan sonra

1. Dosyanızdaki her eseri DBS’de ve özgeçmişte tutarlı kaydedin; ayrıntı için [DBS kullanımı](/basvuru/docentlik-bilgi-sistemi-dbs-kullanimi) yazısına bakın.
2. Etik açıdan şüpheli bir yayın varsa başvurudan önce ilgili kuralları okuyun.
3. Sonucu ve raporların açılmasını [jüri raporları ve sonuç](/degerlendirme/juri-raporlari-ve-sonuc) yazısından izleyin. İlgili sorular: [eserler jüriye fiziki gönderilir mi](/sorular/eserler-juriye-fiziki-gonderilir-mi), [eser inceleme süresi](/sorular/eser-inceleme-suresi-juriye-ne-kadar-sure-verilir). Sözlük: [jüri raporu](/sozluk/juri-raporu), [etik ihlal](/sozluk/etik-ihlal).
4. Konuyla ilgili [eser incelemesi](/sozluk/eser-incelemesi) terimi sözlükte ayrıca tanımlanmıştır.

## Sık sorulan sorular

**Jüri hangi ölçütlere göre değerlendirir?**
Yönetmeliğin 6. maddesine göre etik, asgari şart, eserlerin nitelik ve özgünlüğü, alana katkı ve bütünsel yetkinlik ölçütlerine göre.

**Tablo 10 puanını doldurmak yeterli midir?**
Hayır. Tablo 10 asgari başvuru şartlarını belirler. Asgari şartı sağlamak başarı anlamına gelmez; jüri eserlerin niteliğini ve özgünlüğünü ayrıca değerlendirir.

**Jüri raporunda gerekçe zorunlu mu?**
Evet. Rapor gerekçeli olmalı ve “başarılı” veya “başarısız” sonucunu içermelidir.

**Etik ihlal tespit edilirse ne olur?**
Etik ihlal tespiti değerlendirmenin bir ölçütüdür; ihlal bulunan dosya etik komisyonuna gönderilir ve başvuru iptal edilebilir. Hukuki sonuçlar için ayrıntılı yazıya bakın.

## Kaynaklar

- [Doçentlik Yönetmeliği (Resmî Gazete 15.04.2018, sayı 30392; 14.10.2025, sayı 33047 değişikliğiyle güncel metin)](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=24519&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5) — Madde 6 (değerlendirme ölçütleri ve rapor)
- [ÜAK — Doçentlik Eser İnceleme sayfası](https://www.uak.gov.tr/page/docentlik-eser-inceleme-KOLu4) — Eser inceleme
- [ÜAK — Doçentlik Başvuru Kılavuzu, 2026 Ekim Dönemi](https://www.uak.gov.tr/documents/documents/6acce96ee706f.pdf) — Bölüm 3 (değerlendirme), Madde 3.7
- [ÜAK — Tablo 10 Sağlık Bilimleri Temel Alanı (2026 Ekim Dönemi)](https://www.uak.gov.tr/documents/documents/6acce41f4f9a0.pdf) — Asgari başvuru şartlarının puan ve yayın koşulları
